علوم دامی ساوه

دام
نویسنده : فرشید هاشمی - ساعت ۱۱:۳٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۸/٢۳
 

علوم دامی


 
 
سیستم گوارشی گاوها
نویسنده : فرشید هاشمی - ساعت ۱:۳۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱۱/۱٢
 

تغذیه گاوهای گوشتی

سیستم گوارشی گاو ها

هضم در گاوهای شیری مشابه هضم در انسان وبرخی حیوانات دیگر میبا شد. بجز اینکه در گاو ها ابتدا خوراک ها در شکمبه ونگاری تخمیر میکروبی پیدا میکند. گاوها میتوانند از مواد خوراکی زبر(خشبی) ودیگر خوراک ها ی فیبری کاملا استفاده کنند. میکرواو رگانسیم های طبیعی را از غذا وحیوانات دیگر به دست آورده اند. میکروآور گانسیم های شکمبه توانایی بی نظیری در تجزیه کردن خوراک های خشبی دارند و مواد غذایی ساده(خام) مورد نیاز برای رشد خودشان را به دست می آورند.

در این فرآیند محصول فرعی میکروبی با ارزش  مثل اسید چرب فرار وویتامین های گروه B  bتولید میشوند. محصول فرعی آنها جذب خون شده وبه عنوان منبع مواد مغذی در حیوانات مورد استفاده قرار می گیرد. میکرواو رگانسیم ها همچنین از شکمبه به قسمت های پایین تر عبور میکنند.

جایی که آنها هضم میشوند واجزای اصلی پروتئین ، ویتامین ومواد مغذی دیگر قابل جذب است وتوسط حیوان مورد مصرف قرار میگیرد.

ارتباط میکروبها با گاو میزبان یک رابطه دوطرفه سودمند است.

تشریح قسمت های گوارشی

انسان ، سگها ، طیور وخوک تک معده ی ساده ای دارند معده ی پیشین یک ساختار کیسه مانند ی است که حاوی غده هایی است که اسید کلریدریک آنزیم های هضمی ترشح میکند حیوانات تک معده ای قادر به تولید آنزیم های تجزیه کننده ی سلولزی نمی باشند که منبع اصلی انرژی در علوفه ها است. انواع علوفه مثل گاو ها وگوسفند ها مصرف میکنند که دارای روده ی متفاوت هستند که هضم مقادیر بزرگ مواد فیبری را قادر هستند در گاوها وگوسفند ها میکروبهای شکمبه آنزیم های ضروری هضمی را برای تجزیه کردن سلولز گیاهی و همو سلولز تامین می کنند گاو معده حجیمی دارد که دارای ویژگی های خاصی است که به هضم میکروبی کمک میکند.

بخش های هضمی در نشخوار کنندگان ومعده نشخوار کنندگان نشان داده شده است.

معده نشخوار کننده گا ن از چهار بخش تشکیل شده است:

شکمبه ، نگاری ، هزارلا وشیردان هضم یک فرایند آزادی بین قسمت های اول ودوم شکمبه ونگاری میتوانند باشند.

نگاری وشکمبه حاوی بیش از50 در صد کل گنجایش هضم می باشند وبیشتر فعالیت های میکروبی در این مکان صورت میگیرد بعد از مدت زمانی کافی در معده وشکمبه فرایند هضم داخل هزارلا میشوند شیردان چندین لایه بافتنی زیاد دارد مشابه یک کتاب باز ناقص ومحتوی شش تا هشت در صد کل گنجایش هضم می باشد هزار لا کاملا در باز جذب آب از فرایند هضم کمک میکند  وبه کاهش اندازه ذرات کمک میکند.

در خارج شدن از هزار لا هضم داخل شیر دان میشود مکررا اشاره شده که معده ی حقیقی است شبیه معده‌ی حیوانات تک معده ای.

شیردان آنزیم های هضمی ترشح میکند که هضم را برای جذب در روده ی کوچک آماده میکند تقریبا شش تا هشت در صد کل گنجایش هضم به وسیله شیردان صورت میگیرد خوراک ها وقسمت های اجزای آنها در طی عبور از میان معده ی نشخوار کنندگان شکسته میشوند ((از پا در می آیند))

بیشترین جذب درروده ی کوچک می باشد. جذب پروتئین ، ویتامین های ،کربو هیدرات های ساده ، چربی ها واسید های آمینه در این مکان صورت میگیرد. مواد غیر هضمی که جذب نشده اند به داخل روده ی بزرگ عبور میکنند که رطوبت اضافی باز جذب میشود وبه صورت مدفوع خارج مشود.

(تخمیر شکمبه)

تخمیر در شکمبه به وسیله یک محیط پایدار برای رشد میکروب ها امکان پذیر است درجه ظبیعی اسیدیته از5/5تا7 می باشند درجه حرارت از37ْ تا40ْ درجه سانتی گراد می باشد وغذا به طور پیوسته در دسترس است. در شکمبه غذای مناسب حیوانات وتولید تخمیر به طور پیوسته برداشته میشود. به وسیله آروغ زدن.

به وسیله باز جذب از دیواره شکمبه یا به وسیله قسمت پایینی هضم به بیرون عبور میکند.

مقدار خوراک در شکمبه به صورت نادرست می باشد در این جا مخلوط کردن مداوم محتویات شکمبه انجام می شود.

 

به طوریکه بخش هضم توسط ماهیچه ها صورت میگیرد عمل مخلوط کردن کمک میکند تا غذا در معرض فعالیت میکروب ها قرار گیرد وهضم از میان سیستم عبور میکند.

میکروبهای شکمبه:

باکتری های شکمبه براساس نوع غذای مصرف شده یا تولید نهایی تولیدات دسته بندی میشوند شامل باکتری های هضم کننده سلولز ، همی سلولز ، نشاسته ، قند ، اسید های آلی ، پروتئین و چربی می باشد و به طور صحیح  باکتری ها تولید آمونیاک یا متان  میکنند یا ویتامین هارا میسازند . تک یاخته هادر شکمبه  یافت میشوند ونسبت به باکتری ها بیشتر هستند وبر اساس مرفولوژی سلولی طبقه  بندی میشوند تک یاخته ها گونه ساخته شد هستند که با نوع جیره غذایی در طی سال و موقعیت شناسی تغییر پیدا میکنند. تک یاخته های شناخته شده به مصرف باکتری های شناخته شکمبه میرسند. باکتری هاوپروتوز آها برای گاو ارزش غذایی دارند.

توده میکروب ها محتوی40تا50درصد پروتئین های حقیقی میباشند که بیش از 75 در صدقابل هضم هستند.

متابولیسم میکروبی:

میکروبها در گاو ها بخش هضمی پروتئین نیتروژن وانرژی از غذا برای رشد وتولید مثل خودشان مورد استفاده قرار میگیرند.

میکروبها پروتئین میکروبی میسازند وانرژی را در سلول های خودشان ذخیره میکنند.

میکروبها یک منبع مهم غذا برای گاو هستند. در طی تخریب جمعیت میکروبی به یک پروتئین بزرگ تری تبدیل میشوند کربو هیدراتهای غذا (قند ، نشاسته ، سلولز وهموسلولز) واسید های چرب فرار منبع اصلی انرژی هستند (شکل3) ترکیب اسید های چرب فرار تولید شده در شکمبه بر اساس نرخ های متفاوت خوراک طبقه بندی میشوند به طور معمول اسید اسیتیک 60درصد ، پروپیونیک22درصد ، بوتیریک16درصد کل اسید های تشکیل شده را تشکیل می دهند. در عموم جیره مواد خوراکی زبرزیادی درصد زیاد اسید استیک را شامل خواهند شد در حالی که جیره کنسانتره زیاد سطح بزرگتر اسیدپروپیونیک را نتیجه خواهد داد . به طور مطلوب استیک کاهش پیدا میکند واسید بوتیریک و پروپیونیک افزایش میابد که راندمان بیشتری در تولید گوشت دارد . هر چند سطح استات بالا برای تولید چربی شیر میل دارد. جیره های مواد خوراکی زبردانه زیاده بعضی خوراک براساس فرایند تولیدی اضافه میکنند جمعیت تولیدی را با مصرف استات .

عبور غذا از وسط بخش هضم

زمان مورد نیاز برای عبو غذا از میان بخش هضمی از یک تا سه روز میباشد.

به ویژگی های غذا ونوع مواد مغذی در گیر وابسته هستند در دهان غذا جویده شده وبه بخش های کوچک خرد میشود. آنزیم های هضمی در بزاق مخلوط میشوند با غذا وعبور میکنند به داخل مری ، نگاری – شکمبه(شکل1) اگر چه بیشتر خوراک ها دست خوش تخمیر قرا میگیرند مقدار کمی ممکن است بدون تغییر باقی بماند واز طریق شکمبه به داخل هزارلا وشیر دان عبور کند. مقداری از بخش های بزرگ غذا برگشت داده میشود تا مجددا جویده بشوند این جویدن نشخوار مهم است زیرا گاو شیری نمی توانند غذای خودرا در سطح مونوگاستریک بجوند.

پروتئین:

پروتئین در جیره غذایی به وسیله میکرواورگانسیم های شکمبه تنزل پیدا میکند (شکل2) میکروب ها پروتئین های گیاه را تجزیه میکنند به درجه های گوناگون وآمونیاک حاصله را در ساخت پروتئین میکروبی استفاده میکنند وسعت پروتئین تنزیل یافته بانوع پروتئین به دست آمده متغیر است . فاسدشدن در فرایندی که با فایده یابی فایده است تهیه میشوند مقدار پروتئین های باکیفیت ممکن است تنزیل یابد مثلا کیفیت اسیدهای آمینه ضروری قابل استفاده در حیوان کاسته میشود.

حرارت و اسید درمانی پروتئین های حاصله را کم می کند و به طور معمول از روش های مانع از فاسد شدن پیش آماده می شود همچنین اسیدهای آمینه برای استفاده توسط حیوان ذخیر ه می شوند در طرف دیگر نهایت کیفیت پایین پروتئین های گیاه ممکن است شکمبه همراه با پروتئین میکروبی تجزیه نشده و به بخش های پائین تر عبور می کند .

آنزیم های هضمی در شیردان ترشح می شوند گیاه نیز شکسته شده و پروتئین میکروبی به داخل محتویات اسیدهای آمینه آنها از روده کوچک جذب  می شوند .

ازت غیر پروتئینی می تواند به عنوان یک جایگزین برای نیتروژن گیاه مورد استفاده قرار گیرد میکروب های شکمبه می توانند ازت غیر پروتئینی را در ساختن پروتئین میکروبی استفاده کنند .

کربوهیدرات ها :

کربوهیدرات ها در جیره غذایی همچنین به وسیله میکرواورگانیسم های شکمبه تجزیه می شوند .

اسیدهای چرب فرار و گازها ( متان و دی اکسید کربن ) تولید نهایی این فرآیند هستند اسیدهای چرب فرار به وسیله میکروب های شکمبه تولید شده و مستقیما از شکمبه جذب می شوند و گازها از طریق آروغ زدن خارج می شوند .

فیبر :

یک مجموعه کربوهیدراتی که ترکیب شده از لیگنین سلولز و هی سلولز .

لیگین به حمله میکروب ها خیلی مقاوم است بنابراین مقدار کمی از آن هضم می شود .

سلولز هضم آسانتری دارد نسبت به لیگنین و همی سلولز قابل هضم است نشاسته و قند همچنین به آسانی به اسیدها و گاز ها تبدیل می شوند .

غذای تخمیر نشده ته نشین شده و میکروب ها سلول های سمت چپ عبور می دهند از طریق هزار لابه شیردان .

درشیر دان آنزیم های هضمی ترشح می شود و مواد خوراکی را برای جذب در روده کوچک آماده می‌کنند.

چربی ها :

مقدار عمل تبدیل به هیدروژن ( افزایش هیدروژن ) اسیدهای اشباع نشده در شکمبه قرار می گیرند (شکل4)

چربی اشباع نشده در جیره ( چربی نرم ) تحت تاثیر میکروب های شکمبه قرار می گیرد و به یک سخت یا یک چربی اشباع شده تغییر شکل پیدا می کند . بیشتر چربی ها به شیردان و روده کوچک عبور می کنند که جذب اتفاق می افتد. 

 

 

مزیت تخمیر شکمبه :

تخمیر به وسیله میکرواورگانیسم های شکمبه چندین قابلیت منحصر به فرد دارد :

1 : استفاده کردن از علوفه 

علوفه و مواد خشبی گزارشی برای یک مقدار زیاد کل منابع خوراکی دنیا می باشد .

میکروارگانیسم های شکمبه اگر چه با تولیدآنزیم هابه حیوانات نشخوار کننده اجازه می دهند تا پروتئین فیبری مواد خشبی را به عنوان منبع انرژی  استفاده کنند .

2 : استفاده کردن از ازت غیر پروتئین ( NPN )

میکرواوانسیم های شکمبه می توانند از ازت غیر پروتئینی تولید پروتئین نمایند این پروتئین میکروبی بعد از هضم احتیاجات  اسید های آمینه حیوان را تامین می کند حیوانات غیر نشخوار کننده باید اسید های آمینه ضروری را از طریق جیره غذایی شان به دست بیاورند .

3 : ساختن ویتامین :

میکرواورانسیم های شکمبه می توانند ویتامین های گروه B و ویتامین K را بسازند مکمل های غذایی مورد نیاز آنها نیست به استثنای حیوان مریض که فعالیت شکمبه آن مختل شده است وضعیت نامطلوب تخمیر

شکمبه :

تخمیر در شکمبه و نگاری ممکن است باعث ناکارآمدی تبدیل اجزای اصلی جیره غذایی شود .

1- تولید گاز دفعی

دی اکسید کربن و متان از طریق تجزیه کربوهیدرات ها و مواد معدنی در شکمبه تولید می شوند .

قند و نشاسته می توانند سود بیشتری برسانند اگر آنها بتوانند عبور کنند در اندازه هضمی پائین تر قابل جذب باشند مثل قند .

2- پروتئین عبوری و نیتروژن آمونیاک و اسیدهای آلی نتیجه نهایی تجزیه  پروتئین ها هستند بعضی از نتایج آمونیاک از پروتئین میکروبی برگشت داده شده است هر چند فهمیدن بعضی از شرایط آمونیاک مفقود شده است ( معلوم نیست ) .

جذب از طریق دیواره شکمبه و دفع کردن در ادرار از دست رفتن آمونیاک در فرایند هضم یک ناکارآمدی محسوب می شود .

3- حرارت تخمیری

میکروب های شکمبه مواد خوراکی را تجزیه می کنند و انرژی گرمایی آنها را آزاد می کنند این گرمای  تولید شده در بیشتر موارد یک وضعیت مطلوب است در محیط های سرد .

بنابراین  حرارت کمک می کند تا حیوانات احتیاجات انرژی نگهداریشان را تامین نمایند .

4- اختلالات هضمی

نفخ و اسیدوز نمونه بد کار کردن شکمبه هستند نفخ نتیجه تخمیر گاز های تولید شده در شکمبه است که به سرعت باید خارج شود اسیدوز نتیجه تجزیه شدن قابلیت حاضری کربوهیدرات ها است . در خوراک های گاو ها اسیدوز باعث فرسایش دیواره شکمبه و ورم چرکی کبد می شود حیوان نشخوار کننده ی بی نظیر است زیرا سود دو طرفه از ارتباط هم زیستی با میکروب ها در مدت هضم به دست می آورد .اگر چه فعالیت میکروب های آنها در غذاهای منشا فیبری بالا چیز با ارزش و مفیدی است ترکیبات ازت غیر پروتئینی می‌توانند به وسیله نشخوار کنندگان در تولید پروتئین میکروبی مورد استفاده قرار بگیرند حیوانات معده ساده نمی توانند از سلولز و ازت غیر پروتئینی استفاده کنند .